สิทธิและหน้าที่ของเจ้าหนี้และลูกหนี้
ในการทำนิติกรรม สัญญา หรือการกู้ยืมเงิน คำว่า "เจ้าหนี้" และ "ลูกหนี้" เป็นสิ่งที่เราได้ยินกันอยู่เสมอ กฎหมายได้กำหนดสิทธิและหน้าที่ของทั้งสองฝ่ายเอาไว้เพื่อสร้างความธรรมและรักษาความสงบเรียบร้อยในสังคม เพื่อไม่ให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเอาเปรียบอีกฝ่ายได้ จึงมีรายละเอียดสำคัญที่ควรรู้ดังนี้
01
เจ้าหนี้ (Creditor)
เจ้าหนี้ คือ บุคคลผู้มีสิทธิเรียกร้องให้บุคคลอีกคนหนึ่งชำระหนี้ได้
สิทธิของเจ้าหนี้
- สิทธิในการเรียกให้ชำระหนี้: เจ้าหนี้มีสิทธิ์ทวงถามและบังคับให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามที่ตกลงกันไว้เมื่อถึงกำหนดเวลา
- สิทธิในการบังคับคดี: หากลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ เจ้าหนี้มีสิทธิฟ้องร้องต่อศาลเพื่อขอให้ดำเนินการตามกระบวนการทางกฎหมาย เช่น ยึดทรัพย์สินหรืออายัดเงินเดือน ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามกฎหมาย
- สิทธิในการรับช่วงสิทธิหรือใช้สิทธิเรียกร้องแทน: ในบางกรณีเจ้าหนี้อาจเข้าไปใช้สิทธิเรียกร้องแทนลูกหนี้ได้ หากลูกหนี้เพิกเฉยต่อสิทธิของตนจนกระทบต่อการชำระหนี้
- สิทธิในการบอกเลิกสัญญา: หากลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้หรือไม่ปฏิบัติตามสาระสำคัญของสัญญา เจ้าหนี้มีสิทธิบอกเลิกสัญญาและเรียกค่าเสียหายได้
02
ลูกหนี้ (Debtor)
ลูกหนี้ คือ บุคคลผู้มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สิน กระทำการ หรือละเว้นการกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งให้แก่เจ้าหนี้
สิทธิของลูกหนี้
- สิทธิในการได้รับใบเสร็จหรือหลักฐาน: เมื่อชำระหนี้แล้ว ลูกหนี้มีสิทธิเรียกใบเสร็จรับเงินหรือหลักฐานแห่งการชำระหนี้จากเจ้าหนี้
- สิทธิในการปฏิเสธการชำระหนี้กรณีหนี้ยังไม่ถึงกำหนด: หากสัญญาระบุวันชำระหนี้ไว้ชัดเจน เจ้าหนี้ไม่สามารถบังคับให้ชำระก่อนวันครบกำหนดได้
- สิทธิได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายทวงหนี้: ลูกหนี้มีสิทธิที่จะไม่ถูกคุกคาม ไม่ถูกประจาน และได้รับการปฏิบัติที่ถูกต้องตามกฎหมายจากเจ้าหนี้